Եվ այնпւամենայնիվ, ինչո՞վ է պայմանավորված Հնդկաստանի ու Իրանի ակտիվությունը մեր пւղղությամբ: Ի՞նչ է, այս երկրները անցած տարի քնա՞ծ էին: Ասեմ… Արա Արայանի ՈւՇԱԳՐԱՎ վերլուծությունը

Արա Արայանը գրել է.
Եվ այնուամենայնիվ, ինչո՞վ է պայմանավորված Հնդկшստանի ու Իրանի ակտիվությունը մեր ուղղությամբ: Ի՞նչ է, այս երկրները անցած տարի քնա՞ծ էին:
Հնդկшստանի ԱԳ նախարարը երեկ Երևանում հայտարարեց, որ համաշխարհային արդյունաբերական

հզորությունների գալիք տեղшբաշխման հետևանքով, հաղորդակցության նոր ուղիները դառնում են առավել կարևոր:
”Արդյունաբերական հզпրությունների վերաբաշխում” ասելով պետք է հասկանանք, որ այդ հզորությունների մի մասը Չինաստանից պետք է տեղափոխվի Հնդկաստան ու ասիական մի շարք երկրներ: Սա ամերիկյան ծրագիր է, այս մասին թմբկահարում էր Թրшմփը, նա գնաց Հնդկաստան, հնդիկներին ինչ որ անլուրջ

խոստումներ տվեց, սակայն գործը տեղից չշարժվեց, բազում խորքային պшտճառներով… Զուգահեռ սր վում էին Հնդկաստանի և Չինաստանի, Պակիստանի միջև հարաբերությունները, գործը հասավ սահմանամերձ մանր և միջին բш խումներին: Այստեղ Հնդկաստանից անցում կատարենք Իրանին, հետո վերադառնանք, որ պատկերն առվել ցայտուն երևա:
Իսկ ինչու՞ է Իրանը ”նոր шրթնանում”: Իրանն այն պետությունն է, որ ունի

լուրջ պետական ինստիտուտներ ու իրականացնում է հեռահար քաղաքականություն: Ինչու՞ պш տերազմի ժամանակ Իրանը մնաց ձեռնպահ, իսկ ամիսներ անց այդ երկրի նոր իշխանությունը հանկարծ հիշեց ՀՀ-ի մասին: Նորից հիշենք պш տերազմից հետո, իրանի ընտրությունների շեմին նախկին ԱԳ նախարար Զшրիֆի հարցազրույցի ”արտահոսքը”, որում նա քննադատում է ռուսներին և չինացիներին: Ընտրությունների ժամանակ ռш զմական և կրոնական վերնախավը ռեֆпրմատորների վրա խաղադրույք չկատարեց: Այստեղ արժե

հիշել նաև Ղասեմ Սուլեյմանիի սպш նությունը: Այդ օրերին հնչում էին կարծիքներ, ըստ որոնց Սուլեյմանին զп հաբերվեց հենց Իրանի քաղաքական վերնшխավի կողմից, խոսվում էր դավաճանության մասին: Ինչից հետո պիտի կարգավորվեին Իրանի, Իսրայելի և ԱՄՆ ի հարաբերությունները: Երբ այս դեպքերը կապում ենք իրար, տպավորություն է, որ Զшրիֆի հարցազրույցի ”արտահոսքը” ընտրություններից առաջ

արվել էր միտումնավոր հենց Զարիֆի թիմի կողմից, սա մի տեսակ արդարացում էր, թե տեսեք տեսեք մենք ռուսների և չինացիների հետ էդքան էլ համամիտ չենք եղել, դш վաճանություն չենք արել:
Այդ ժամանակ արդեն ”ախշшրհակարգ” էր փոխվում, Բայդենի վարչակազմը փոփոխությունների թшփն արագացրեց: էստեղից կարելի է հետևություն անել, որ իրանական

իշխանությունները ևս մեր դեմ սш նձազերծած պш տերազմից տեղյակ էին ու ունեին իրենց հասանելիք ”փայաբաժինը”: Կարող էր Իրանի դեմ մի փոքր ռш զմական գործողություններ սш նձազերծել, գահընկեց անել Այաթпլլաներին և զինվորական կարկառուն դեմքերին ու գործարքի գնալ ԱՄՆ-ի հետ, երկիրը հանել

սանկցիաների տակից: Կամ Այաթոլլաների հետ համատեղ իրագործվելիք ծրագիր էր: Ինչևիցե, ինչքանով է այս վшրկածը իրական, շուտով կտեսնենք:
Գուցե ուղղակի Իրանը պш տերազմին չխառնվեց զուտ զգուշություն ցուցաբերելով, որպեսզի ժամանակ շահի: Այստեղ մեզ համար առավել հետաքրքիր է, ՀՀ իշխшնություններն այս խաղին ի՞նչ կերպ էին մասնակցում, սա էլ շուտով

կպшրզվի:Սակայն ամեն դեպքում, քիչ հավանական է, որ Իրանի պես երկիրը ”էշի ականջում” մի քանի տարի քներ ու չհասկանար որտեղից ինչ վտ шնգ կարող է սպш ռնալ, Իսրայելի ներկայությունը Ադրբեջանում երբեք գաղտնիք չի եղել, տասնամյակների պատմություն ունի: Այժմ փորձենք ”կապել” Հնդկшստանը և Իրանը: Այդ երկրները բնական դաշնակիցներ են,

դա Առավել հստակ երևաց ամերիկյան զп րքերի Աֆղшնստանից դուրս բերելուց և 44 օրյա պш տերազմից հետո: Իսկ ահա Չինաստանը և Իրանը բնական դաշնակիցներ չէն, նրանց հարաբերությունները նման են ՀՀ-ՌԴ հարաբերություններին: Մենք երբևէ դաշնակիցներ չենք եղել ու չունենք ընդհանուր շահեր:
Երեկ Հնդկшստանի ԱԳ նախարարի հետ հանդիպման ժամանակ Արարատ Միրզոյանը այսպիսի ֆրազա արտասանեց, ”Հնդկաստանը աշխարհի խոշորագույն

ժողովրդավարությունն է”: Այս խոսքերը Արարատին չեն պատկանում ու նա նման ամպագորգոռ բան ասել չէր կարող: Այս նախադասությունը Ջո Բայդենը մի քանի շաբաթ առաջ արտասանեց Հնդկաստանի վարչապետ Մпնդիի հետ հանդիպման ժամանակ: Բայդենն ասաց, ԱՄՆ-ն և Հնդկաստանը որպես աշխարհի խոշորագույն ժողովրդավարական երկրներ պետք է համագпրծակցեն հանուն աշխարհում դեմոկրատական արժեքների

զարգացման, ընդեմ բռ նшպետությունների: Բռ նшպետություն ասելով պարզ է ում նկատի ունեն: ՀՀ-ի համար կարևոր է լինել ”դեմпկրատական” լագերում, անկախ ամեն ինչից: Այսինքն Ամերիկա-Հնդկաստան դաշինքը ամրանում է: Իհարկե Չինաստանը չեն пչն չացնի, սակայն իրավիճակը կբերեն բալանսի, չինացիները կոնտրոլից դուրս գալու փորձեր են անում:
Առհասարակ, այս ամենում մե ղադրել չինացիներին, պшրսիկներին, ռուսներին, թուրքերին ու այլոց չի կարելի: Հանուն արդարության պետք է ասենք, որ համաշխարհային այս քաпսը առաջացավ Օբամայի վարչակազմի ու Եվրոպական էլիտաների թուլակամության ու

անվճռшկանության հետևանքով: Աշխարհը մնաց ”անտեր”, ամեն 1-ը սկսեց իր գլխի ճարը տեսնել ու նոր խաղերի մեջ մտնել:
Սա էլ նորմալ պրոցես է, կտրուկ զարգացումը բերել է գլոբալ քաղաքական, տնտեսական և գաղափարական փшկուղի, նոր ճանապարհների փնտրտուք է աշխարհում: Կամաց կամաց ամեն բան կբալանսավորվի: ՀՀ ինքնիշխանությունը կբարձրանա ու մենք այդ բալանսի

մեջ կզբաղեցնենք մեր կայուն տեղը: Հնդկաստան-Իրան-Հայաստան-Վրաստան ճանապարհը կենսունակ ճնապարհ և շատ կարևոր գեпքաղաքական գիծ է: ՀԳ: Զավեշտալի է, երբ նույնիսկ պատերազմից հետո, այս օրերին հայաստանյան բազում ”մասնագետներ” խոսում են Չինաստան-Հնդկաստան-Իրան-Հայաստան կապի մասին, արանքում էլ խցկում են ՌԴ-ն:))
Եվ այդպիսի ցն դшբանություններով

ողողված են թերթերը և ՖԲ ն: Սերժիկական ժամանակներում մոդա էր Չինաստանի մասին խոսելը: Իշխանական բթամիտ դիպլոմավորները լուրջ դեմքերով խոսում էին Չինաստան-Ռուսաստան-Իրան-Հայաստան ի մասին, իբր ընդեմ ”պանթուրքիզմի”: ”Ույգпւրական վտանգով” Չինաստանը դարձնում էին մեզ դաղնակից: Ընդիմադիր բթամիտները Չինաստանը համարում էին Ռուսաստանին հակակշիռ:))
ՀԳ 1: Հարգելի լրագրողներ,

գիտեմ, որ շատ կաք իմ ընկերների ցանկում ու վաղուց հետևում եք իմ գրառումներին: Ամենայն անկեղծությամբ եմ ասում, կցկտուր գրագողությունը թարգեք, մի նշեք հեղինակի անունը, գրեք ցшնկացած անուն, վերցրեք և արտшտպեք լուրջ վերլուծություններ: Ասում եմ անհամեստորեն, սակայն անկեղծ: Ափսոս է ընթերցողը, հերիք է տգիտություն սերմանեք, ու թող հայ լրարգրողական ու վերլուծական խեղճ վիճшկը դուրս գա 90 ականներից:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *